Waarom ik wel en niet van technologie houd

Sinds ik vorig jaar “What technology wants” van Kevin Kelly heb gelezen, vraag ik mij af wat me zo intrigeert aan technologische ontwikkelingen. Kelly geeft in “What technology wants” aan, dat de uitdaging voor de mensheid eruit bestaat om technologie pro-actief en geëngageerd in te zetten.

Gisteren zag ik daarbij één van de shows van Russell Brand, “Messiah Complex”. Daarin toont hij ons genadeloos hoezeer wij overgeleverd zijn aan de grote bedrijven die ons leven inrichten. Kunnen wij straks nog leven zonder bedrijven als Google en Microsoft en zijn we nog in staat om onze kinderen kritisch te laten denken over deze ontwikkelingen? Waarom willen bedrijven als Google en Microsoft zich zo graag met onderwijs bezighouden? Deze vragen gaan verder dan de gangbare vragen over privacy en afleiding van onze leerlingen. Het is inmiddels duidelijk dat de zogenaamde gratis diensten die deze bedrijven aanbieden alles behalve gratis zijn. Wij betalen met onszelf. Wij zijn het product waarom gestreden wordt, althans ons profiel. Alle data die van ons verzameld wordt – en dat is inmiddels véél – is geld waard. We zien er alleen niets van terug. Wij leveren als individu een goed dat kennelijk veel waard is en we worden uitbetaald in de software die nog meer data van ons afneemt. Dat is op zijn minst een paradoxale situatie. Moeten we daar in het onderwijs aan meedoen, is de vraag. Als we het “gratis” doen, is dat een optie. Google heeft een volledige omgeving voor educatieve doeleinden, waarin docenten geschoold kunnen worden om “Google certified teacher” te worden. Daarmee kan de docent alle tools van Google inzetten om aantrekkelijk onderwijs te verzorgen, gericht op de eenentwintigste eeuw. Maar wat is de prijs van deze ontwikkeling werkelijk? Wat geven we weg als we onderwijs op deze manier inrichten? Dit zijn ingewikkelde vragen die we de komende tijd zullen moeten beantwoorden, voordat deze bedrijven ze voor ons invullen. Het inzetten van technologie in het onderwijs moet, maar de vraag is hoe en waarom?

Kevin Kelly – lifehacker avant la lettre – geeft zelf eigenlijk het juiste voorbeeld. Hij leefde in de tijd dat hij voor Wired Magazine werkte, zonder TV, in een afgezonderd huis, in een landelijke omgeving zonder al teveel afleiding behalve de dagelijkse levensbehoeften.
Kelly is niet voor niets de voormalig redacteur en uitgever van de Whole Earth Catalog. Deze catalogus van alles, die van 1968 tot 1998 werd uitgegeven, was eigenlijk een voorloper van wat we nu in sommige opzichten web 3.0 noemen. We zijn dankzij het internet als mensheid in staat over de hele wereld kennis en informatie te delen en daardoor te leren. Eén van de belangrijkste voorwaarden om als item in de Whole Earth Catalog genoemd te worden, was dat het item relevant was voor onafhankelijk leren. Het uiteindelijke doel was een eerlijke beschrijving te maken van welke items wat waard zijn in de echte wereld en waar je die kunt krijgen met als doel het individu de mogelijkheid te geven om zijn eigen (leef)omgeving te scheppen, wars van marketing, reclame, godsdienstige motieven, politieke overwegingen, enzovoorts.

Zodra technologie beperkend wordt in je dagelijkse leven, zou je het moeten ombuigen, afzweren of in ieder geval zo veranderen dat je van die hinderende factoren geen last meer hebt. Als we als mensheid leren om die vaardigheid bij onze kinderen bij te brengen, dan hebben we een goede kans om met de technologische vooruitgang een duurzame toekomst te bouwen. Zo niet, dan zou het zomaar eens kunnen gebeuren, dat de technologie zich tegen ons keert. Want vergeet niet:  technologieprofeet Ray Kurzweil voorspelt dat de computer in 2045 een miljard keer zo slim zal zijn als de mens. Misschien moeten we haar te vriend houden en haar niet teveel vervreemden van wat we menselijk plegen te noemen.

Ik kom nog even terug op Russell Brand. Hij snapt hoe het werkt. Kijk nog even naar zijn show als je de kans krijgt. En laat je niet afleiden door het feit dat hij af en toe ook nog iets grappigs zegt, want dat doen komieken. Zijn boodschap is indringend en belangrijk voor ons allen. Wie zijn onze helden en door wie laten we ons leiden? Zijn dat de grote concerns of zijn dat de mensen met de echt grote ideeën? Laten we die vraag ook alvast stellen aan onze leerlingen. Wellicht komen zij met een goed antwoord. Ik kom er voorlopig even niet uit.
Jan Gijselhart

This entry was posted in Blog and tagged .

One thought on “Waarom ik wel en niet van technologie houd

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *